Om de maximaal te bereiken besparingen op de zuivering te berekenen, is eerst berekend welke besparing mogelijk is op een 'standaard' rwzi met een capaciteit van 100.000 i.e.. Vervolgens is deze besparing opgeschaald naar heel Nederland door deze met 250 te vermenigvuldigen om zo op de geïnstalleerde capaciteit van 25 miljoen i.e. te komen.

Besparingen op 'standaard' rwzi

Tabel A vergelijkt de investerings- en exploitatiekosten van een standaard rwzi met een gangbare hydraulische capaciteit met die van een rwzi die geen hemelwater meer verwerkt. Zonder hemelwateraanvoer nemen de investeringskosten met 40% af en de exploitatiekosten met 25%. De relatief beperkte afname in exploitatiekosten komt doordat een groot deel van deze kosten zit in beluchting en slibverwerking, en die hangen niet samen met hydraulica.

Tabel A Investeringen en exploitatiekosten (ook wel aangeduid als CAPEX (investeringskosten) + OPEX (operationele kosten) voorbeeld rwzi 100.000 i.e. bij gangbare hydraulische belasting en bij situatie zonder hwa (= 100% afkoppelen) (STOWA 2015-05)^1.De in tabel A opgenomen kosten hebben als prijspeil 2013.
Investeringskosten (miljoen €)	Exploitatiekosten (miljoen €/jaar)	Kosten per i.e. (€/i.e.)	Kosten per m^3 (€/m³)
standaard rwzi	29	5	50,1	0,38
rwzi min hwa	17	4	39,4	0,45

Besparing op investeringen rwzi op landelijk niveau

Uit de kengetallen uit tabel A, de landelijke capaciteit van 25 miljoen i.e. en een correctie van het prijspeil op basis van de CBS index voor civieltechnische werken naar januari 2021 volgt dat volledige nieuwbouw van alle rwzi's met de huidige capaciteit een bedrag van € 9,0 miljard vergt. Bij volledige nieuwbouw met 100% afkoppelen zou de investering € 5,3 miljard zijn. Volledig afkoppelen leidt dus tot een besparing van € 3,7 miljard op de benodigde investering. Dit bedrag komt bij 100% afkoppelen ongeveer overeen met € 3,6 per m² afgekoppeld oppervlak, inclusief btw.

Vergelijking op basis van kosten per m³ verwerkt hemelwater

De kosten van afkoppelen en de kosten van verwerking op een rwzi kunt u ook vergelijken door alle kosten uit te drukken in kosten per m³ verwerkt hemelwater.

Bij een gemiddelde kostprijs van 48 €/m² afgekoppeld oppervlak liggen de jaarlijkse lasten op 2,4 €/m² afgekoppeld oppervlak, uitgaande van jaarlijkse afkoppelkosten van 5% van de investeringen en exclusief btw. Inclusief btw liggen de jaarlijkse lasten op 2,9 €/m² afgekoppeld oppervlak. De nettoneerslag in Nederland is gemiddeld 480 mm/jaar. Dat betekent dat per m² afgekoppeld oppervlak jaarlijks 0,48 m³ hemelwater wordt verwerkt. Dit komt overeen met 6,0 €/m³ verwerkte neerslag (incl. btw). De kostprijs per m³ behandeld afvalwater ligt volgens de gegevens uit tabel A beduidend lager en gecorrigeerd voor de CBS prijsindex voor civieltechnische werken naar prijspeil januari 2021, namelijk op 0,47 €/m³ (incl. btw). Dit bedrag komt vrij goed overeen met de kostprijs van 0,52 €/m³ (incl. btw) per behandelde m³ afvalwater die volgt uit de bedrijfsvergelijking zuiveringsbeheer 2018.

De kostprijs per m³ op de rwzi behandeld hemelwater volgt niet direct uit tabel A. In een eerdere studie¹ is berekend dat de marginale kosten (wat bespaar je als je 1 m³ hemelwater niet meer afvoert naar de rwzi?) liggen op 0,03 €/m³. Dit komt doordat de huidige kosten vooral samenhangen met posten als kapitaallasten, beluchtingsenergie en slibverwerking, en dat zijn allemaal posten die geen relatie hebben met het op de rwzi behandelde volume (van 'schoon' water).

¹STOWA/RIONED (2015). Reductie hydraulische belasting rwzi.

Achtergronden berekening baten rwzi